Toespraak Martin Noorman
Toespraak Martin Noorman, voorzitter Comité 4 en 5 mei Velsen
4 mei 2011
Dames en heren, jongens en meisjes,
Het Comité 4 en 5 mei Velsen heet u hartelijk welkom bij deze herdenkingsbijeenkomst. Fijn dat u er bent.
Het is goed om met elkaar, jong en oud, stil te staan bij de Nederlandse slachtoffers die sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog zijn te betreuren.
De gebeurtenissen in de periode 1940 -1945 legden de droevige basis voor de huidige herdenkingsplechtigheden op 4 mei.
Wij herdenken dan de slachtoffers en beseffen ons dat vrijheid niet vanzelfsprekend is.
Het herdenken en beseffen is ook in deze tijd nog steeds actueel.
De afgelopen jaren heb ik tijdens mijn toespraken helaas meerdere keren stil moeten staan bij de Nederlandse slachtoffers tijdens missies in Irak en Afghanistan.
Na 4 mei 2010 is de 25-jarige korporaal Luc Janzen in Afghanistan omgekomen door een bermbom. Zo actueel is het.
Het thema van het Nationaal Comité 4 en 5 mei is dit jaar: ‘Vrijheid wereldwijd; vrijheid op straat.’ In het programmaboekje dat u heeft gekregen schrijf ik hoe actueel dit thema is.
Wij kunnen straks zonder gevaar Plein 1945 opgaan.
Wij kunnen straks de straat op om de herdenkingstocht naar Westerveld te lopen.
De inwoners van onder andere Egypte, Syrië en Libië zal dat vreemd in de oren klinken.
De mensen die de Tweede Wereldoorlog hebben meegemaakt kunnen zich een voorstelling maken wat de mensen in de net genoemde landen meemaken.
Een voorbeeld: mijn moeder heeft mij eens verteld wat er in haar omging toen zij als jong meisje feest vierde op de Dam in Amsterdam. Hoewel Duitsland al had gecapituleerd vond op 7 mei 1945 een schietpartij plaats waar ongeveer 20 doden en veel gewonden vielen. De paniek was compleet en zij dacht toen maar aan één ding: hoe kom ik uit het schootsveld.
Mijn moeder ervaart de beelden uit Syrië anders dan ik.
Zoals gezegd kunnen wij straks zonder gevaar de straat opgaan.
Wij voelen ons in het algemeen veilig. Dat wil niet zeggen dat mensen geen onveiligheidsgevoelens kennen.
Uit de jaarlijkse Integrale Veiligheidsmonitor van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat eind 2010 26 procent van de Nederlanders zich wel eens onveilig voelde. Het aandeel inwoners dat zich vaak onveilig voelt veranderde de afgelopen jaren nauwelijks en schommelt meestal rond de 2 procent.
Mensen voelen zich in hun eigen buurt minder onveilig dan in het algemeen. Ongeveer één op de zes inwoners gaf aan zich wel eens onveilig te voelen in de eigen buurt.
Michiel Holtackers, een commissaris van politie, wijst in zijn bijdrage als gastschrijver op de website van het Nationaal Comité op de geboekte resultaten in het organiseren van de vrijheid op straat. Een vooruitgang die wat hem betreft in positieve zin scherp afsteekt bij wat zich elders in de wereld afspeelt.
Vrijheid om te bewegen op straat, zonder oorlog, zonder gevaar lijkt in Nederland zo vanzelfsprekend.
De vraag is hoe wij met die vrijheid omgaan? Hoeveel ruimte geven wij elkaar eigenlijk? Hoe bewust zijn wij van onze vrijheid?
Zonder de ogen te sluiten voor dramatische incidenten van eenlingen zoals onlangs in Alphen aan de Rijn.
Zonder hufterig of crimineel gedrag weg te poetsen.
Zonder de groep die wel onveiligheidsgevoelens heeft als zeurkousen weg te zetten, durf ik de stelling aan dat wij in Nederland, over het algemeen genomen, goed met die vrijheid omgaan.
Dat betekent niet dat wij op onze lauweren kunnen gaan rusten.
Wij moeten blijven investeren in de mogelijkheid om ons in vrijheid op straat te kunnen bewegen.
Dat betekent elkaar ruimte geven.
Dat betekent elkaar ook durven aanspreken.
Dat betekent ook gewoon aardig naar elkaar toe doen.
Wij zijn ons bewust dat wij zonder gevaar straks de straat op kunnen gaan.
Wij moeten ons bewust zijn dat in Nederland niet altijd deze vrijheid is geweest: de vrijheid is in 1940 – 1945 zwaar bevochten.
Wij moeten ons bewust zijn dat de vrijheid op straat op dit moment niet overal in de wereld vanzelfsprekend is.
Met dit bewustzijn is aan ons, jong en oud, de taak dagelijks te investeren in vrijheid op straat.
