Toespraak burgemeester Weerwind

“Wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst”. Deze frase die het jaarthema vormt voor onze nationale herdenking van dit jaar kon niet mooier worden gekozen. Of zoals Primo Levi het verwoordde: Wie het verleden vergeet is ertoe veroordeeld het opnieuw te beleven. Omdat deze woorden zo kenmerkend betekenis kregen op dinsdag 27 januari 2015. Dat herdacht werd dat het 70 jaar geleden was dat dit concentratiekamp, dit vernietigingskamp, waar ruim één miljoen mensen vermoord zijn, bevrijd werd.
Ik herinner me de live-televisiebeelden van die dag.
Ik herinner me hoe overlevenden van het kamp Auschwitz toespraken hielden die grote indruk op velen maakten. Overleveraars op hoge leeftijd die konden verhalen van die gruwelijke ooggetuigen momenten uit onze wereldgeschiedenis.
Ik herinner me de 85-jarige heer Roman Kent die zo scherp kon duiden wat het leven in kamp Auschwitz inhield. De lessen die de heer Kent op 27 januari jl. meegaf voor ons nu hier vanavond, voor ons als wereldburgers maar ook voor diegenen die leiding geven aan hun land getuigden van een grote wijsheid en zorg over de toekomst. De woorden van de heer Kent hebben mij tot het besef gebracht welke gevolgen de kampen voor de overlevenden hebben nagelaten. Bewustzijn bij ons allen is nodig wat de Holocaust, andere wreedheden, waar ter wereld dan ook, evenals de recente gebeurtenissen in Parijs en de brandhaard in het Midden-Oosten betekenen voor onze beschaving. In dit verband, dames en heren, is herinneren goed maar is herinneren ook genoeg?
Aan huidige en toekomstige generaties zullen we moeten aanreiken wat haat en vooroordelen kunnen veroorzaken in ons leven. Wij zullen wederzijds respect, verdraagzaamheid en begrip moeten omarmen en bij voortduring mee moeten geven aan onze huidige en aan toekomstige generaties.
Wederzijds respect is niet vanzelfsprekend. Bij herhaling zullen we dit moeten herbevestigen. Om met de woorden van de heer Kent te spreken mag het nooit zo zijn dat het verleden van hen die in de kampen zaten, de toekomst wordt van onze kinderen.

Citaat: “Wij overlevenden willen niet dat ons verleden de toekomst wordt van onze kinderen”. Het gaat om het centraal stellen van de mensenrechten voor een ieder van ons, wanneer en waar ter wereld dan ook!

Vrijheid is nog steeds niet vanzelfsprekend. Vrijheid is kwetsbaar en broos. Vaak hartverscheurende beelden brengen ons het besef dat leven in vrijheid een groot goed is. Daarom moeten we het verhaal van de verschrikkingen van onderdrukking en vernedering levend houden. Onze wereldgeschiedenis en de herinneringen die daarbij horen, hoort meer te zijn dan de optelsom van de individuele verhalen. Ons collectieve geheugen, ons vrije land, onze democratische rechtsstaat, kan ons doen beseffen dat helaas mensen niet overal vrij zijn om te gaan en staan waar ze willen. Om te denken of te geloven wat ze willen. Ook vandaag de dag niet!
De agressie van Nazi-Duitsland en Japan tegen buurlanden en personen die als minderwaardig werden gezien, ontstond niet uit het niets.
Er waren jaren aan voorafgegaan waarin de bevolking rijp werd gemaakt voor een verkeerde strijd.
Er waren daar en in de buurlanden heel wat mensen die het kwaad wel zagen, maar dachten dat het voorbij zou gaan. Het geweld richtte zich nog niet tegen henzelf, en dus bleven ze er “neutraal” tegenover staan. Wie betrokken is op het leven van de ander kan geen toeschouwer blijven. Zij waren, zoals Roman Kent het verwoordde, toeschouwers geworden. Nooit zullen we moeten toestaan dat joden, roma en sinti, homoseksuelen, anders denkenden en anders getinten in een klimaat komen te verkeren waarin geen ruimte bestaat voor verdraagzaamheid, waarin geen ruimte bestaat voor wederzijds respect, waarin geen ruimte bestaat voor dialoog en waarin geen ruimte bestaat voor vooruitkijken, vooruit naar de tijd waarin onze nakomelingen ook hun keuzes zullen moeten maken.

Na zeventig jaar herdenken is de fakkel niet gedoofd maar nog steeds brandend. U en ik hebben samen de verantwoordelijkheid om de fakkel brandend te houden tot in lengte van jaren, tot over de verre einders. Voor een ieder hoort ruimte te zijn in onze samenleving.
De vier vrijheden zoals de toenmalig president van de Verenigde Staten van Amerika F.D. Rooseveldt deze in 1941 proclameerde in zijn State of the Union ten overstaan van het Amerikaanse Congres zijn nog steeds van groot belang.

Ik hecht er aan ze hier nog eens te noemen:

  • Vrijheid van spreken en meningsuiting
  • Vrijheid van godsdienst
  • Vrijwaring van gebrek en
  • Vrijwaring van vrees.

Elk van die vier vrijheden zijn voor mij een brandende kaars, een gidsend licht dat dag en nacht hoort te schijnen in onze hoofden en in onze samenleving.

Dames en heren, het is vandaag 4 mei 2015.  Vandaag herdenken we onze gevallenen, onze helden die streden voor de vrijheid, voor onze vrijheid waar en wanneer ook ter wereld. Vandaag herdenken wij ook alle slachtoffers die gevallen zijn in de Tweede Wereldoorlog en alle oorlogen na 1945. In ons collectieve geheugen neemt de Tweede Wereldoorlog een belangrijke plaats in, maar wij mogen de mannen en vrouwen die ook nu nog worden uitgezonden om te strijden voor een hoger ideaal, het ideaal van vrijheid en veiligheid, niet vergeten.
Na de plechtige ingetogenheid van vanavond moeten we ons morgen, op bevrijdingsdag, realiseren dat we alleen kunnen terugvallen op onze vrijheid wanneer we allen bereid zijn de principes die hieraan ten grondslag liggen ook zelf uit te dragen. Alleen zo krijgt vrijheid daadwerkelijk betekenis en kunnen we samen dichterbij elkaar komen. ‘Vrijheid wereldwijd’ is veelomvattend. Dat besef ik.
Hieraan zullen we dag voor dag moeten werken. In onze straat, in onze wijk, in onze stad, in ons land, in Europa en wereldwijd. Pas als we dit besef tot ons laten doordringen kunnen we de onvrijheid in andere delen van de wereld leren invoelen. Hierbij hebben we de getuigenis van de Auschwitz-overlevende Roman Kent keihard nodig.

Want, wie de ogen sluit voor het verleden, is blind voor de toekomst.

Ik dank u wel.

1,416 totaal aantal vertoningen, 1 aantal vertoningen vandaag

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *