Doorstart ‘In gesprek met…’

De foto’s zijn gemaakt door: Angelique Numeijer

Het succesvolle onderwijsproject ‘in gesprek met…’ dat de bibliotheek Velsen ruim 10 jaar samen met het Comité 4 en 5 mei Velsen voor de Velsense 2e klassers van het Voortgezet onderwijs organiseerde, is eind vorige week met medewerking van de bibliotheek en het Comité op kleinere schaal door de Franciscusschool voortgezet voor hun groepen 8.

Een flink aantal ouderen, die de oorlog hebben meegemaakt, kwamen in gesprek met groepjes leerlingen. Deze zaten vaak ademloos te luisteren naar de voor hen onvoorstelbare verhalen, die deze ‘oudere getuigen’ vertelden. Over onvrijheid,  honger, angstige momenten tijdens bombardementen en zelfs executies, die zij toentertijd als kind hebben ervaren.

Na afloop was iedereen het er over eens:”Volgend jaar weer!” Vooral ook de leerkrachten van de groepen 8 waren, ondanks het organisatorische werk dat er aan vast zit, enthousiast en ook verrast door de aandacht, die alle leerlingen tijdens deze confrontatie hadden.

De bibliotheekmedewerkers, die tijdens de introductie aanwezig waren, vertelden te blijven zoeken naar een nieuwe formule om een dergelijke ervaring voor de leerlingen van de Velsense scholen te behouden.

6 totaal aantal vertoningen, geen vertoningen vandaag

Geplaatst in Educatief, Herdenken | Een reactie plaatsen

Toespraak burgemeester Dales Westerveld 4 mei 2017

“Kom vanavond met verhalen
Hoe de oorlog is verdwenen
En herhaal ze honderd malen
Alle malen zal ik wenen”.

Hoe mooi zijn deze dichtregels uit het gedicht Vrede van Leo Vroman. Kom vanavond met verhalen. U en ik, wij allen, kennen de beelden van toen en van nu. Kom vanavond met verhalen, hoe de oorlog is verdwenen….. Maar de oorlog is helaas niet verdwenen!

Ook al lijkt de Tweede Wereldoorlog ver weg, velen van u hier vanavond bijeen zullen de beelden kennen: beelden van leed, angst en onzekerheid. Beelden van verscheuring, dood, moord en van een wereld waarin vrijheid ver ons weg leek. Ook vanavond kennen we verhalen van de tijd waarin we nu leven en die hartverscheurende beelden oproepen. Wij zijn nu vrij maar op teveel plaatsen in de wereld is de oorlog niet verdwenen en ontstaan nieuwe verhalen die eveneens na honderd malen te zijn verteld tranen oproepen.

Hoe geven we vrijheid door aan delen en landen in onze wereld waarvan het lijkt dat we hier niet toe kunnen doordringen? Hoe geven we samen vrijheid door in Irak, Syrië, Jemen en al die andere plekken in de wereld waar sprake is van brandhaarden die diepe sporen nalaten in het leven van velen, in het leven van vaak onschuldige burgers?

Wij, hier in het westen, hier in ons land, hier in onze eigen gemeenschap weten wat vrijheid is. Maar, we kennen de verhalen en overleveringen maar al te goed van hen die streden voor onze vrijheid. Formeel geven we hier op de avond van de vierde mei de volgende betekenis aan: we herdenken de Nederlandse slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en oorlogssituaties en vredesmissies nadien. Dit houdt in dat we juist vanavond stilstaan bij al diegenen, mannen en vrouwen, die voor onze vrijheid streden in die landen waar vrijheid geen gemeengoed is en waar inwoners worden belemmerd in hun bestaan en waar de voor ons normale vrijheden waaronder vrijheid van godsdienst en vrijheid van meningsuiting worden geschonden. Ook Velsenaren streden in den vreemde. Jaarlijks tijdens onze eigen Velsense veteranendag zijn hun verhalen te horen. Trots horen we te zijn op onze veteranen die zich inspanden en inspannen voor het recht om vrij te zijn.

Vrijheid is voor ons normaal en gemeengoed geworden. We zijn er zelfs aan gewend geraakt. Maar, vrijheid is uiterst kwetsbaar en broos en moet feitelijk bij voortduring worden onderhouden. Ik weet het: ‘Vrijheid wereldwijd’ is veelomvattend. Dat is misschien zelfs teveel gevraagd! Maar om dit ideaal te bereiken zullen we dag voor dag in gezamenlijkheid moeten werken. In onze straat, in onze wijk, in onze stad, in ons land, in Europa en wereldwijd. Ook wij kunnen wat doen door ons te richten op onze buren, familie, vrienden, die opkomen voor hen die onderdrukt worden.

Voor echte vrijheid zal solidariteit, nationaal en internationaal, hoog op de agenda moeten blijven staan. Voor echte vrijheid zullen we ons in onze hoedanigheid van wereldburger bewust verbonden moeten willen voelen met elkaar. Deze verbondenheid stijgt boven onze landsgrenzen uit. Alleen zo kunnen we bereiken dat op een dag op alle plaatsen in de wereld mensen vrij over straat kunnen. Laat dat vanavond en daarna ons aller streven zijn! In dit kader hoop ik dat we de sfeer van verbondenheid ook kunnen doorgeven aan de statushouders die in onze gemeente wonen of komen wonen.

Vorig jaar op 4 mei mocht ik in de Burgerzaal van het gemeentehuis een fakkel ontsteken. Ik noemde dat de fakkel van verbintenis. In de aanloop naar de herdenking van vanavond heb ik teruggedacht aan het ontsteken van de fakkel van vorig jaar. Dit bracht mij ook op de vraag die ik mezelf stelde of wij oorlog daadwerkelijk kunnen begrijpen. Voelen wij de tranen die zovelen plengen en plengden vanwege het verlies dat zij leden:

  • Omdat hun naasten sneuvelden in oorlogsgeweld
  • Omdat ooggetuigen hun dierbaren met eigen ogen zagen sneuvelen
  • Omdat kwetsbare burgers op de vlucht sloegen en op de vlucht zijn
  • Omdat een droom of ideaal onder de bodem van mensen wordt weggeslagen
  • Omdat kinderen onder erbarmelijke omstandigheden leven.
  • Omdat, omdat, omdat………..,

een bijna onbeperkte rij van leed en mensonterende beelden die we vaak zien. Beelden die ons moeten doen beseffen dat we onze vrijheid door moeten geven aan al diegenen die de vrijheid nu ontberen. Laten we al diegenen die onder bezetting leven, onder onderdrukking verkeren en die op de vlucht zijn het gevoel geven dat we ons met hen verbonden voelen. Vrijheid is een kwetsbaar kleinood dames en heren dat we in ons hart moeten sluiten en dat we ook aan anderen moeten gunnen. Hier dichtbij en ver weg.

Dank u wel.

35 totaal aantal vertoningen, geen vertoningen vandaag

Geplaatst in Herdenken | Een reactie plaatsen

Korte toespraak burgemeester Dales 4 mei 2017 Burgerzaal

Geachte aanwezigen, leden van de gemeenteraad,

Ik ben blij dat u er bent. Zeker op deze avond, de avond van de 4e mei. Jaarlijks komen we deze avond bijeen. Niet alleen vanwege het samenzijn maar vanwege het delen van ons gevoel, een gevoel van diep respect voor hen die voor ons streden in oorlogs-en crisisgebieden, waar ook ter wereld. Voor hen die aldaar het leven moesten laten om voor onze vrijheid te strijden.

Het jaarlijks samenzijn op de avond van de 4e mei geeft een gevoel van verbintenis. Op deze avond staat ons collectieve geheugen centraal en dit geheugen bevat herinneringen, verdriet maar bovenal een postuum respect voor dierbaren, vrienden, buren, kennissen, familieleden die een strijd streden en deze vaak betaalden met de dood. Overal in ons land en in Velsen is het straks om acht uur twee minuten stil. Vredig stil zelfs waarbij een opgaande vogel of de wind ons omringen.

Als uw burgemeester mag ik vanavond voor de tweede maal de dodenherdenking bijwonen. Vorig jaar heeft deze diepe indruk op mij gemaakt. Niet alleen vanwege het ceremonieel en het respect dat we betuigen maar ook vanwege het samenzijn en het gevoel dat we één zijn.

40 totaal aantal vertoningen, geen vertoningen vandaag

Geplaatst in Herdenken | Een reactie plaatsen

Herdenking 2017 in beeld

De bekende fotograaf Ko van Leeuwen is vernoemd naar de broer van zijn vader. Naar wie de Van Leeuwenstraat is vernoemd. Ko legt al jaren de herdenking -voor het Comité 4 en 5 mei- op de gevoelige plaat vast.
Ook dit jaar kunt u op deze site het resultaat bewonderen.

598 totaal aantal vertoningen, geen vertoningen vandaag

Geplaatst in Herdenken | Een reactie plaatsen

Fotoimpressie herdenking Duinhof

Fotograaf Chris Hoppenbrouwer maakte een fotografische impressie van de kranslegging en het defilé op het herdenkingsveld op begraafplaats Duinhof.

95 totaal aantal vertoningen, geen vertoningen vandaag

Geplaatst in Comité 4 en 5 mei Velsen, Herdenken | Een reactie plaatsen

Speech 4 mei herdenking Hans van den Berg, directeur TataSteel IJmuiden

Geachte aanwezigen,

Welkom allemaal bij deze 4 mei bijeenkomst.

(Foto’s: Chris Hoppenbrouwer)

Wij zijn hier vandaag bij elkaar om stil te staan bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog. En in het bijzonder bij de medewerkers van ons bedrijf, die in deze donkere periode van onze geschiedenis om het leven zijn gekomen. Dat doen we hier bij ons eigen herdenkingsmonument. Daar staan 69 namen op. 69 namen van collega’s die de oorlog niet hebben overleefd. Hun namen zullen straks door Ard van Heugten en John Schoorl worden voorgelezen.

Het Nationaal Comité 4 en 5 mei roept ons op om ons in te zetten voor de waarde van vrijheid. Dat gebeurt dit jaar onder de slogan: ‘Geef vrijheid door’. ‘Geef vrijheid door’ is meer dan stil zijn en herdenken. Doorgeven betekent ook erover vertellen. Elkaar de verhalen vertellen. Over deze donkere periode. Zodat wij elke dag alert blijven. En blijven vechten voor die belangrijke waarde: vrijheid.

Het betekent veel om hier vanochtend met verschillende generaties bij elkaar te zijn.

TataSteel Directeur Hans van den Berg


Met nabestaanden, familieleden, met mensen die de oorlog zelf hebben meegemaakt, maar ook met jonge mensen. Mensen die de oorlog niet hebben meegemaakt, maar die wel beseffen dat het een groot goed is om op te groeien zonder oorlog.

Straks zullen Lotte Koopmans en Dave Vonk, twee leerlingen uit groep 8 van de Plataan in Velsen-Noord, hun zelfgemaakte gedichten voorlezen. Ik vind het mooi dat we dit hier vanochtend met elkaar doen. Zoals gezegd betekent ‘vrijheid doorgeven’ elkaar ook de verhalen vertellen.

Die verhalen zijn er: Denk bijvoorbeeld aan de vele, en zeer zware bombardementen in dit gebied. Op 19 juni 1940 viel de eerste bom op ons terrein. Festung IJmuiden, onderdeel van de Atlantik Wal, was een belangrijk strategisch punt voor de Duitsers. De Hoogovens, de Schnellbootbunker en de havengebouwen in IJmuiden waren in de Tweede Wereldoorlog vele malen het doelwit. De bombardementen van de geallieerden op de bunkers zorgden voor verdwaalde bommen op onze site. In 5 jaar tijd werd onze omgeving meer dan 1.000 keer opgeschrikt door luchtalarm en vielen er tientallen doden als gevolg van de bombardementen.

Ook de Jodenvervolging en de deportaties zijn helaas niet aan ons bedrijf voorbij gegaan. Op dit oorlogsgedenkteken staan 8 namen zonder een jaar van overlijden: zeven hiervan zijn van onze Joodse medewerkers. 74 jaar geleden ging een deel van het personeel in staking uit protest tegen deze deportaties. 60 mensen werden gearresteerd in de IJmond. 30 van hen werkten bij de Hoogovens. Uiteindelijk werden op 2 mei 1943 zes van hen ter dood veroordeeld, onder wie drie van onze collega’s. In totaal werden tijdens de vijf oorlogsjaren 12 van onze collega’s gefusilleerd. In dezelfde oorlog werden bijna 400 van onze collega’s afgevoerd als dwangarbeider naar Duitsland. Van hen zouden er 28 niet terugkeren.

Belangrijke en verschrikkelijke verhalen. Er zijn ook verhalen over mensen die tegen die enorme overmacht een verschil probeerden te maken. Denk aan het verhaal van Jan Bonekamp, chauffeur van de Hoogovens, die samen met Hannie Schaft sabotage acties pleegde. Of aan het verhaal van onze eigen Walserij West. De bezetters wilden deze verplaatsen naar Duitsland voor hun oorlogsindustrie. Ze kregen onze walserij echter nooit aan de praat. Op verschillende zolders en kelders in Noord-Holland lagen namelijk de missende onderdelen van Walserij West.

Dit zijn allemaal verhalen uit een periode waarin wij onze vrijheid kwijt waren. Verhalen van toen. Maar ook vandaag de dag is het zaak alert te zijn. Ook nu strijden mensen nog elke dag voor vrijheid. Op verschillende fronten. Bijvoorbeeld tegen de inperking van de persvrijheid in verschillende landen.

Het vergt moed om je stem en je mening te laten horen. Maar het is het waard. Ik hoorde deze week op de radio een citaat van een Griekse geschiedschrijver. Die zei: ‘Het geheim van geluk is vrijheid, en het geheim van vrijheid is: moed.’ Moed om voor je hoogste waarden op te durven komen. Daar sluit ik mij volledig bij aan.

Tenslotte: het is vandaag overal even stil in Nederland. Laten we die stilte steeds laten volgen door verhalen. Ik ben blij dat er ook vandaag weer mensen zijn die ze willen horen. En die ze blijven doorvertellen. Want juist het delen van deze geschiedenis, geeft ons een gezamenlijke toekomst.

Dank u wel.

99 totaal aantal vertoningen, geen vertoningen vandaag

Geplaatst in Herdenken | Een reactie plaatsen

Indrukwekkende kunstwerken Vellesan leerlingen

Het Comite 4 en 5 mei Velsen heeft in samenwerking met de docenten Pauline Dekker en Steven Beumer van het Vellesan in enkele klassen een kunstproject uitgevoerd om het jaarthema van de 4 mei herdenking 2017 ‘De kracht van het persoonlijke verhaal’ in beeld te brengen.

In de hal van de bibliotheek zijn een aantal zeer indringende weergaven achter het raam geplakt en tijdens de herdenkingsbijeenkomst op 4 mei in het gemeentehuis zullen in de Burgerzaal de overige kunstwerken worden opgehangen.

De kunstwerken waren t/m maandag 8 mei van buiten de bibliotheek zichtbaar. Nu nog hieronder samen met diverse motivaties/aanleidingen om juist dit kunstwerk te maken. Wellicht interessant om te bekijken welke motivatie bij welk kunstwerk hoort.


101 totaal aantal vertoningen, geen vertoningen vandaag

Geplaatst in Herdenken | Een reactie plaatsen

70% wil vrije Bevrijdingsdag

Uit het jaarlijkse Vrijheidsonderzoek, gehouden door het Landelijk Comité 4 en 5 mei, kwam duidelijk naar voren dat 70% van de ondervraagde Nederlanders wil dat 5 mei een verplichte vrije dag wordt. (Lees de conclusies.)

Directeur Jan van Kooten van het Nationale Comité vertelde op 1 mei 2017 in een landelijk radioprogramma, dat hij persoonlijk ook al jaren voorstander is van deze stelling. Het Nationale Comité zal dit in de gesprekken met de Sociale partners ter sprake brengen! Wij houden u op de hoogte!

Op onze site bracht ik deze stelling ook al ter sprake. Hierop werd -tot nog toe- slechts door 14 mensen gereageerd, maar ze waren het er allemaal over eens dat 5 mei verplicht vrij moest zijn. Wilt u ook nog uw mening kwijt?

The War shadow – Osdama Hajjaj Jordani (Cartoon jaarthema 2017)

136 totaal aantal vertoningen, 1 aantal vertoningen vandaag

Geplaatst in Bevrijding, Herdenken | Een reactie plaatsen

Huize Dina

In de Jutter van 28 april 2017 werd aandacht besteed aan het verzoek van de Historische Kring Velsen om informatie en bijvoorbeeld struikelstenen aan te brengen over deze deportatie op de plaats vanwaar deze drama’s in onze gemeente hebben plaatsgevonden.

100 totaal aantal vertoningen, geen vertoningen vandaag

Geplaatst in Herdenken | Een reactie plaatsen

Brieven uit de oorlog (‘n onderwijsproject)

74 totaal aantal vertoningen, geen vertoningen vandaag

Geplaatst in Comité 4 en 5 mei Velsen | Een reactie plaatsen